Laatste Nieuws

Apr 25 2016

Het nieuwe DNA van sportpsychologie

Category: Sport - Posted: 25-04-2016

Terwijl ik dit artikel schrijf is mijn Adviseur regelmatig aan het woord. ‘Het moet wel een goed stuk zijn! Het moet makkelijk te lezen zijn, maar ook voldoende inhoud hebben. Het moet ook voor jongeren goed te begrijpen zijn. Zorg dat je je bronnen wel netjes vermeldt. Als je collega’s het maar wel knap geschreven vinden…’. Mijn Adviseur is niet mijn vriendin, mijn collega, mijn vader of mijn kritische vriend, maar dat stemmetje in mijn hoofd dat iedereen bij zichzelf  herkent. Vrijwel altijd aanwezig, soms op de voorgrond en soms op de achtergrond, soms positief en soms negatief. Hieronder zal ik de Adviseur en zijn collega’s de Nieuwsgierige Waarnemer en de Doener verder introduceren.

Denken versus waarnemen

Mensen optimaal laten presteren, dat is waar wij als sportpsychologen van Coach2score naar streven. Vaak komen sporters binnen met de vraag of we hen kunnen helpen wat minder zenuwachtig te zijn voor wedstrijden, of met wat meer vertrouwen een belangrijk punt te kunnen leren spelen. ‘De coach zegt dat ik gewoon positiever moet denken en meer vertrouwen moet hebben in mezelf’. Uiteindelijk gaat het in onze ogen bij optimaal presteren om goed waarnemen, de juiste beslissingen nemen en dat spel laten zien dat je wilt laten zien. Op het moment van presteren bezig zijn om het gevoel in je lichaam te beïnvloeden (bijvoorbeeld rustiger worden wanneer je zenuwachtig bent) of bezig zijn met het produceren van helpende gedachten (‘ik kan het!’) zou dan juist wel eens hetgeen kunnen zijn dat je afleidt van goed waarnemen!

DNA-W model en ACT

Louis Hayes en Joseph Ciarrochi introduceren in The Thriving Adolescent (2015) het DNA-W van de (sport)psychologie. Een manier van begeleiden van jongeren gebaseerd op de principes van Acceptance & Commitment Therapy (ACT). DNA-W staat voor de Doener, de Nieuwsgierige Waarnemer en de Adviseur, die zich bewegen aan de hand van jouw Waarden.

De Adviseur is het stemmetje in je hoofd dat gedurende alles wat je doet raad geeft, bekritiseert, waarschuwt, analyseert en conclusies trekt. Soms is de Adviseur een waardevolle vriend(in), die goede tips heeft over bijvoorbeeld de te gebruiken strategie en je volledig steunt. Op andere momenten kan de Adviseur echter een slechte bui hebben en er alles aan doen om jou in de put te krijgen. Voor sommige mensen is de Adviseur de grote baas over hun leven en doen ze altijd wat hij zegt. Het wordt echter de kunst om af en toe de Adviseur lekker te laten praten en de stap te maken naar de Nieuwsgierige Waarnemer of de Doener. 

De Nieuwsgierige Waarnemer is altijd bezig met kijken, luisteren,  proeven, ruiken en voelen, nieuwsgierig als een klein kind dat de wereld aan het ontdekken is. Zet jouw Nieuwsgierige Waarnemer op dit moment aan het werk door eens bewust alle geluiden in jouw omgeving te beluisteren. Wat hoor je allemaal? Richt je aandacht vervolgens op jouw ademhaling. Wat voel je in je lichaam als je ademhaalt? Misschien roept je Adviseur inmiddels dat je rustiger zou moeten ademhalen, of dat dit maar een rare oefening is. Merk dit op en richt je vervolgens weer rustig op het waarnemen van je ademhaling. De Nieuwsgierige Waarnemer wil zijn aandacht continu in het hier en nu richten: mindfulness. Lees hier hoe Novak Djokovic, nummer 1 van de wereld in het tennis, zijn Nieuwsgierige Waarnemer dagelijks traint: 

De Doener wil onderzoeken en ervaren. Hij is van mening dat je pas weet hoe iets is als je het zelf ervaren hebt, en staat altijd open om nieuw gedrag uit te testen. In tegenstelling tot de Adviseur, die regelmatig zijn mening al klaar heeft voordat er daadwerkelijk iets ervaren is: ‘nee joh, die oefening is niets voor mij’. Het mooie van de Doener is dat hij prima kan functioneren, ook als de Adviseur een voorzichtige of geïrriteerde bui heeft. Kun jij je een moment herinneren dat je besloot iets toch te doen, terwijl jouw Adviseur dringend adviseerde om het niet te doen?

Maak jouw Doener blij en onderneem vandaag minstens één keer iets nieuws. Dit kan zo simpel zijn als iets eten of drinken dat je nooit eet of drinkt, een praatje beginnen met een onbekende of jouw warming-up voor de training eens compleet anders invullen. Of een artikel schrijven over een onderwerp dat je fascineert, zonder dat het gelijk perfect hoeft te zijn…

Handelen vanuit jouw Waarden

De Adviseur, de Nieuwsgierige Waarnemer en de Doener bewegen zich aan de hand van jouw Waarden: die dingen die jij echt belangrijk vindt. Hoe wil jij als sporter herinnerd worden? Wat wil jij uitstralen op het veld? Vragen die leiden tot jouw Waarden en daarmee tot het gedrag dat jij wil laten zien. Goed blijven waarnemen en het door jou bepaalde ideale gedrag onder alle omstandigheden laten zien - ook als het spannend is, bij twijfel of na tegenslag - dat is uiteindelijk waar het om gaat.

 

De drie sportpsychologen van Coach2score gebruiken het DNA-W model bij hun begeleiding van sporters en trainer-coaches. Meer weten? Neem contact op met Pepijn via pepijn@coach2score.nl.

Auteur: Pepijn Lochtenberg- SPORTPSYCHOLOOG VSPN®

 

OnzeGegevens

Martijn Ruitenburg
martijn@coach2score.nl
+31(0)6 47418121

Pepijn Lochtenberg
pepijn@coach2score.nl 
+31(0)6 14471282

Rianne van Strien
rianne@coach2score.nl 
+31 (0)6 4849 5999



Laatste Nieuws
Laatste Tweets
Loading tweets...
Laatste Werk
Photo Shoot
Photo Shoot